آموزش رایگان پی‌اچ‌پی PHP قسمت اول

در اولین قسمت از سری آموزش PHP آسان قصد داریم با مفاهیم اولیه و پایه‌ای زبان برنامه نویسی PHP آشنا شویم. قبل از شروع لازم است به توضیح برخی مسائل بپردازیم تا بتوانید برای شروع یادگیری PHP آماده شوید.

آشنایی با زبان‌های برنامه نویسی تحت وب

زبان‌های برنامه نویسی تحت وب به دو دسته‌ی Client-Side (سمت کاربر) و Server-Side (سمت سرور) تقسیم می‌شوند. البته به برنامه نویسی سمت کاربر، Front-End و به برنامه نویسی سمت سرور، Back-End نیز می‌گویند.

برای اینکه با برنامه نویسی Front-End و Back-End به طور کامل آشنا شوید و پاسخ پرسش‌های احتمالی خود را بیابید توصیه می‌کنم نوشته‌ی راهنمای جامع شروع یادگیری طراحی وب سایت برای مبتدیان که چند روز قبل در راستانا منتشر شده است را مطالعه کنید.

مدل کلاینت سرور در PHP

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، به عنوان مثال هنگامی که کاربر می‌خواهد وارد صفحه‌ای از یک وب سایت به آدرس www.domain.com/hello.php شود، درخواستی به سرور ارسال می‌کند. سرور به دنبال فایل hello.php می‌گردد و کدهای PHP موجود در این فایل را مورد پردازش قرار می‌دهد و در نهایت خروجی را به صورت HTML/CSS/JavaScript به کاربر برمی‌گرداند و کاربر می‌تواند با استفاده از مرورگر خود، پاسخ دریافت شده از سرور را مشاهده کند.

برای دوستانی که حرفه‌ای تر هستند لازم به توضیح است که PHP همیشه خروجی HTML ندارد و می‌توان بسته به هدف پروژه استفاده‌های خلاقانه‌ای از PHP داشته باشید اما در اکثر مواقع و در زمینه‌ی برنامه نویسی وب سایت همیشه خروجی یک فایل PHP کدهای HTML,CSS,JavaScript می‌باشد.

تاریخچه‌ی زبان برنامه نویسی PHP

قبل از شروع هر بحثی در خصوص پی‌اچ‌پی، بهتر است با تاریخچه‌ی PHP و نحوه‌ی پیدایش این زبان برنامه نویسی آشنا شوید. از آنجاییکه باز هم قبلا پستی در این خصوص در راستانا منتشر شده و به طور مفصل به معرفی زبان برنامه نویسی PHP پرداخته‌ایم، از تکرار مجدد آن خودداری کرده و توصیه می‌کنیم همین حالا نوشته‌ی آشنایی با زبان برنامه نویسی PHP را مطالعه کنید.

ویژگی‌های مهم و قابل توجه PHP

  • می‌توانیم PHP را بر روی سیستم عامل‌های مختلف مانند ویندوز، لینوکس و مکینتاش و وب سرورهای مختلف مانند Apache ، IIS ، Nginx و… نصب کنیم.
  • زبان برنامه نویسی پی‌اچ‌پی، Open Source و رایگان است.
  • PHP یک زبان مفسری است و با استفاده از آن می‌توانیم با دو روش رویه‌ای (Functional) و شیءگرا (Object-Oriented) برنامه نویسی کنیم.
  • در PHP امکان برقراری ارتباط با انواع بانک اطلاعاتی مانند MySQL, SQL Server, Oracle, MongoDB و… وجود دارد اما محبوب‌ترین و پر استفاده ترین بانک اطلاعاتی در پی اچ پی، MySQL می‌باشد.
  • PHP بر خلاف Asp.Net می‌تواند بر روی لینوکس اجرا شود و به همین دلیل می‌توانید هزینه‌ی کمتری بابت خرید هاست پرداخت کنید زیرا هاست لینوکس ارزان‌تر از هاست‌های ویندوز می‌باشد.
  • فریم ورک‌ها و کدهای آماده‌ی بسیاری برای PHP وجود دارند که تقریبا اکثر آن‌ها رایگان هستند و می‌توانید با کمی تغییر، از آن‌ها در پروژه‌های خود استفاده کنید.
  • بسیاری از CMSهای محبوب و پرطرفدار مانند وردپرس، جوملا، دروپال، زنفرو و… با استفاده از PHP برنامه نویسی شده‌اند.
  • وب سایت‌های مطرح و بزرگ بسیاری مانند فیسبوک، گوگل، یاهو، ویکی‌پدیا و… از PHP برای برنامه نویسی وب سایت خود استفاده می‌کنند.
  • کاربران بسیار زیادی در سرتاسر جهان از PHP استفاده می‌کنند و با جمع شدن کنار یکدیگر، وب سایت‌ها و انجمن‌های پرسش و پاسخ زیادی ایجاد کرده‌اند که در صورت بروز مشکل یا سوال احتمالی می‌توان به راحتی و به سرعت با جستجو در این وب سایت‌ها به پاسخ مورد نظر خود رسید.

ابزارهای مورد نیاز برای برنامه نویسی با PHP

  1. نصب یک وب سرور بر روی سیستم عامل خودتان مانند IIS , Apache , Nginx و…
  2. نصب نرم افزار PHP بر روی سیستم عامل و انجام تنظیماتی جهت اتصال به وب سرور
  3. نصب یک نرم افزار پایگاه داده (مانند MySQL) در صورت نیاز
  4. یک ویرایشگر متن جهت نوشتن کدهای PHP

نکته: برای نصب موارد ۱ تا ۳ نیازی به انجام کارهای پیچیده نیست و می‌توان از نرم‌افزارهایی مانند WampServer و Xampp استفاده کرد که هر سه مورد را به صورت خودکار نصب کرده و تنظیمات لازم را انجام می‌دهند و کافیست این نرم‌افزار را باز کنید تا کامپیوتر شما تبدیل به یک سرور مجازی جهت اجرای فایل‌های PHP شود.

انتخاب ویرایشگر متنی مناسب برای کدنویسی PHP

احتمالا می‌دانید که برای نوشتن کدهای PHP نیاز به یک ویرایشگر متنی داریم تا بتوانیم کدها را داخل آن نوشته ذخیره کنیم. برای این‌کار حتی می‌توانیم از نرم‌افزار Notepad ویندوز هم استفاده کنیم اما توصیه می‌کنیم از نرم‌افزارهای پیشرفته‌تری برای کدنویسی PHP استفاده کنیم.

نرم‌افزارهای پیشرفته‌ای وجود دارند که می‌توانند سرعت کدنویسی را افزایش داده و برنامه‌نویس را از انجام کارهای تکراری و بیهوده خلاص کنند. به عنوان مثال، یکی از این قابلیت‌ها امکان تکمیل خودکار دستورات می‌باشد که می‌تواند سرعت کدنویسی شما را تا حد قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد.

در ادامه لیستی از بهترین و محبوب‌ترین ادیتورهای زبان PHP را مشاهده می‌کنید:

  • Atom
  • SublimeText
  • Brackets
  • ++Notepad
  • NetBeans
  • Zend Studio
  • PhpStorm
  • Dreamweaver
  • PHP Designer
  • و…

تفاوت هرکدام از ادیتورهای فوق در امکانات و قابلیت‌های آنهاست. به عنوان مثال، ۴ مورد اول نرم‌افزارهای کم حجم و سبک‌تری هستند که می‌توانند علاوه بر PHP، بستر مناسبی را برای کدنویسی در زبان‌های مختلف برنامه نویسی برای شما فراهم کنند و همچنین برای هرکدام از این نرم‌افزارها هزاران ماژول و پلاگین وجود دارد که می‌توانید امکانات مختلفی را از طریق نصب پلاگین به آن‌ها اضافه کنید.

در لیست بالا بجر ۴ مورد آخر، مابقی برنامه‌ها Open Source و رایگان می‌باشند و توصیه‌ی ما نیز استفاده از نرم‌افزارهای متن باز و رایگان است. بنده شخصا به دلایل مختلف از جمله سبک بودن، وجود تم‌ها و پلاگین‌های بسیار بسیار زیاد، توسعه پذیری آسان، متن باز و رایگان بودن و… از نرم افزار Atom استفاده می‌کنم اما شما می‌توانید با توجه به نیاز و سلیقه‌ی خود یکی از ویرایشگرهای موجود برای زبان PHP را انتخاب کرده و بر روی سیستم خودتان نصب کنید.

جمع بندی جلسه اول

در این جلسه با برخی مفاهیم برنامه نویسی تحت وب و طراحی سایت آشنا شدیم و آموختیم که هنگام باز کردن آدرس یک وب سایت در مرورگر، چه پروسه‌ای اتفاق می‌افتد و پس از پردازش کدهای PHP در سمت سرور، در نهایت این کدهای HTML/CSS/JavaScript هستند که به کاربر برگشت داده می‌شوند و کاربر می‌تواند با مرورگر خود به مشاهده‌ی آن بپردازد.

در ادامه با برخی ویژگی‌های مهم و قابل توجه زبان برنامه نویسی PHP آشنا شدیم. ابزارهای مورد نیاز برای برنامه نویسی PHP را شناختیم و با تعدادی از ادیتورهای پی اچ پی آشنا شدیم.

در جلسات بعدی با نصب نرم افزارهای PHP آشنا خواهیم شد.